21Maj, 20
Upadłość

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to obowiązek każdego przedsiębiorcy. Upadłość pozwala na zakończenie nierentownej działalności gospodarczej.

Wszczęcie postępowania upadłościowego w ustawowym terminie, czyli 30 dni od wystąpienia stanu niewypłacalności, docelowo ma umożliwić zaspokojenie z majątku upadłego jego wierzycieli, pracowników lub kontrahentów. Niewątpliwie im dłużej utrzymuje się stan niewypłacalności, tym szanse na spłatę wszystkich wierzytelności są mniejsze.

Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości został ponadto obwarowany sankcjami o charakterze cywilnym oraz karnym. Konsekwencje zwłoki niewypłacalnego dłużnika są na tyle dotkliwe, że złożenie wniosku w terminie staje się jedyną drogą do „odcięcia” się od długów. De facto uchybienie terminowi na złożenie wniosku może być bardziej dotkliwe niż upadłość sama w sobie. Dlatego terminowe przeprowadzenie postępowania upadłościowego daje szansę na nowy początek, pozwala na nowe rozpoczęcie z „czystą kartą”.

Poniżej przedstawiam podstawowe skutki niezłożenia wniosku o upadłość w terminie.

Odpowiedzialność cywilna względem wierzycieli

Osoby, na których ciążył obowiązek dokonania tej czynności, podnoszą odpowiedzialność za szkodę powstałą wskutek niezłożenia wniosku w terminie, chyba, że we właściwym terminie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

W przypadku dochodzenia odszkodowania przez wierzyciela niewypłacalnego dłużnika domniemywa się, że szkoda, do której pokrycia zobowiązana jest osoba odpowiedzialna, obejmuje wysokość niezaspokojonej wierzytelności tego wierzyciela wobec dłużnika.

Przepis prawa upadłościowego daje możliwość, aby wierzyciele niezaspokojeni w upadłości (np. w związku z tym, że likwidacja masy upadłości lub koszty postępowania nie pozwoliły na spłatę wszystkich długów upadłego), dochodzili spłaty bezpośrednio od osób odpowiedzialnych za terminowe złożenie wniosku. Jeżeli jednak wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie złoży terminowo, takie roszczenie odszkodowawcze nie powstanie, nawet jeżeli wierzytelności nie zostaną spłacone w upadłości.

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

Celem tej sanckji jest wyeliminowanie z systemu gospodarczego osoby, która ze swojej winy:

1. będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości albo

2. faktycznie zarządzając przedsiębiorstwem dłużnika, istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie.

Zakaz jest orzekany na okres od jednego roku do dziesięciu lat. Zakaz może obejmować prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia.

Zakaz może zostać również orzeczony również wobec osoby fizycznej, która poprzez celowe działania lub rażące niedbalstwo popadła w stan niewypłacalności albo doprowadziła tym sposobem do niewypłacalności lub co najmniej pogorszenia sytuacji finansowej przedsiębiorcy, którego reprezentowała.

Zakaz orzeka sąd upadłościowy. Przy orzekaniu zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli.

Odpowiedzialność karna

Brak prawidłowej reakcji na stan niewypłacalności powoduje odpowiedzialność karną członków zarządu i likwidatorów. Osoby. które pełnią te funkcje w spółkach prawa handlowego odpowiadają karnie i grozi im kara grzywny ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Subsydiarna odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialności odpowiadają za jej zobowiązania własnym majątkiem, jeżeli dochodzenie spłaty od spółki okaże się nieskuteczne. Członek zarządu może uwolnić się od konieczności spłaty długów spółki poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu.

W przypadku braku złożenia ww. wniosku, członek zarządu może bronić się wykazując, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo jego uchybień wierzyciel nie poniósł szkody.

Jak widać terminowe złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest najprostszym sposobem dla zarządu, aby nie spłacać długów spółki. Przepis stosuje się odpowiednio do likwidatorów spółki (z wyłączeniem tych ustanowionych przez sąd).

Złożenie wniosku o głoszenie upadłości we właściwym czasie daje szanse na uwolnienie się od odpowiedzialności osobistej osób prowadzących sprawy przedsiębiorcy.
W przeciwnym wypadku wierzyciele, nawet po zakończeniu postępowania upadłościowego, mogą poszukiwać pokrycia niezaspokojonych roszczeń w ich majątku osobistym.

Jak z wynika z powyższego prawidłowa reakcja na problemy finansowe firmy pozwala na zamkniecie działalności i rozpoczęcie nowych projektów bez obciążeń.

r.pr. Elżbieta Figat-Michalak

Podstawa prawna odpowiedzialności cywilnej art. 21 ust. 3 Ustawy z dnia z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe.

Podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej art. 373 oraz art. 374 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe.

Podstawa prawna odpowiedzialności karnej art. 586 Ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeksu Spółek Handlowych.

Podstawa prawna subsydiarnej odpowiedzialności członka zarządu art. 299 Ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeksu Spółek Handlowych.

Brak komentarzy

Brak komentarzy